آموزش جامع حسابداری صنعتی در شرکتهای تولیدی با ثبت سند

تعریف و کاربرد حسابداری صنعتی

حسابداری صنعتی یا تولیدی یکی از زیر مجموعه های رشته حسابداری میباشد  ، که به صورت کلی وظیفه محاسبه بهای تمام شده محصولات  و خدمات را بر عهده دارد.از مهم ترین کاربردهای  حسابداری صنعتی ارزیابی هزینه های محصولات و خدمات به منظور کاهش هزینه ها و کنترل موجودی و  همینطور تصمیم گیری دقیق در نحوه قیمت گذاری کالاها اشاره کرد.

پیش بینی و برآورد هزینه های تولید از جمله اقدامات حیاتی در عرصه تولید و پیشرفت شرکت های تولیدی میباشد که با این کار با کنترل هزینه ها از بهای مواد اولیه خود آمار دقیقی را داشته باشد، تا بتواند تسلط بیشتری در تعیین قیمت منطقی و معقولانه کالا ها داشته باشد و همچنین با ارزیابی بهای تمام شده مواد اولیه در راستای تولید، تصمیم های معقولانه و دقیق تری بگیرد.

حسابداری صنعتی بخشی از سیستم اطلاعاتی حسابداری است که اطلاعات مرتبط با هزینه ها را برای استفاده در هر دو زمینه حسابداری مدیریت و حسابداری مالی گردآوری ، انباشت و ارائه میکند .

 

وظایف حسابداری صنعتی

حسابداری مدیریت در کنار حسابداری صنعتی :

در این راستا حسابداری مدیریت با روشهای کاربردی در پیشبرد اهداف حسابداری صنعتی کمک شایانی مینماید . حسابداری مدیریت با ارزیابی هزینه های و ظرفیت های تولید در روش های مختلف هزینه یابی بهترین روش ممکن را در شرکتها و واحد های تولیدی برای محاسبه بهای تمام شده پیشنهاد میدهد. که در ذیل این مطلب انواع روشهای هزینه یابی آورده شده است :

  1. هزینه یابی سنتی
  2. هزینه یابی بر مبنای فعالیت(ABC)
  3. هزینه یابی بر مبنای هدف
  4. هزینه یابی بر مبنای حجم تولید
  5. هزینه یابی چرخه زندگی محصول
  6. هزینه یابی تولید بهنگام
  7. هزینه یابی معکوس

وظایف حسابداری مدیریت

هر یک از روشهای فوق مزایا و معایبی دارند که در مقالات آینده در مورد آنها بحث خواهد شد.

تعریف شرکت های تولیدی :

به شرکت هایی را که مواد اولیه و کالاهایی را خریداری  می کنند و آنها را تغییر شکل  و ماهیت می دهند و یا به کالای دیگری تبدیل می کنند و  در نهایت به فروش می رسانند، شرکت های تولیدی می گویند.

حسابداری شرکتهای تولیدی یکی از پیچیده ترین نوع حسابداری است زیرا تلفیقی از حسابداری شرکتهای بازرگانی ، خدماتی و صنعتی است.

شرکت های تولیدی با استفاده از عوامل تولید به ساخت کالا می پردازند. که به بررسی آنها می پردازیم.

دسته بندی کلی هزینه ها بر اساس نوع:

در یک واحد تولیدی و صنعتی به طور کلی دو دسته هزینه وجود رارد که عبارت است از هزینه های تجاری و هزینه های ساخت:

۰۱- هزینه های تجاری :

به هزینه های گفته میشود که شرکت برای ادامه فعالیتهای خود ناچار به پرداخت آنها میباشد مانند : (هزینه های اداری ، هزینه ای توزیع و فروش ، هزینه های مالی )

۰۲ – هزینه های ساخت :

این گونه هزینه های فقط مختص به شرکتهای تولیدی میباشد که درواقع به هزینه های گفته میشود که شرکت برای ساخت یک محصول یا خدمات متحمل میشود مانند (هزینه های سربار ساخت ، هزینه های دستمزد مستقیم تولیدی ، هزینه مواد اولیه مصرفی و …).

طبقه بندی هزینه ها با توجه به رفتار ها و گرایش آنها :

۱- هزین های متغیر : هزینه هایی هستند که در مجموع متناسب با تغییر در سطح فعالیت یا متناسب با تغییر در محرک هزینه ، تغییر میکنند . به عنوان مثال اگر تولید افزایش یابد هزینه مواد مصرف شده نیز افزایش پیدا میکند. این نوع هزینه ها برای هر واحد ثابت است.

۲-هزینه های ثابت : هزینه هایی هستند که در مجموع با تغییر در سطح فعالیت یا تغییر محرک هزینه بدون تغییر باقی می مانند اما هزینه های ثابت هر واحد در تغییر سطح فعالیت تغییر میکند مانند هزینه اجاره واحد تجاری

انواع هزینه ها تولیدی بر اساس ارتباط آنها با ساخت محصول

۱- هزینه های مستقیم :

هزینه هایی که به طور مستقیم در تولید محصول نقش مستقیم دارند را هزینه های  مستقیم مینامند که میتوان بصورت ذیل طبقه بندی کرد :

مواد مستقیم: مواد اولیه که مستقیم در تولید محصول به مصرف برسد مانند : آهن  ، سیمان ، لوله ، ورق و… از جمله مواد مستقیم لحاظ میشوند

دستمزد مستقیم :نیرو های انسانی از جمله احتیاجاتی می باشد، که در هر واحد تولیدی استفاده میشود.  مانند جوشکار و کارگران بخش مونتاژ که در تولید  تاسیسات صنعتی نقش مهم را ایفا می کند.  دستمزدی که به کارکنان و کارگران واحد تولیدی پرداخت می شود نیز از جمله دستمزد مستقیم می باشد، که به عنوان هزینه مستقیم در نظر گرفته میشود.زیرا میتوان به راحتی به یک محصول خاص نسبت داد.

سایر :در برخی از واحد های تولیدی علاوه بر مواد اولیه و دستمزد کارکنان شامل هزینه های دیگری هستند که دارای ارتباط مستقیم با کالای تولیدی است.. برای مثال در واحد های تولید تخمه آفتاب گردان هزینه های ماشین هایی که برای جدا سازی پوست تخمه آفتاب گردان  استفاده می شود می توان جزیی از هزینه مستقیم در نظر گرفت.

۲- هزینه های غیر مستقیم یا سربار ساخت :

هزینه های غیر مستقیم و یا سربار ساخت هزینه های ناچیزی هستند که بطور مستقیم با محصول ارتباطی ندارند، اما در تولید محصول موثر میباشند. که میتوان آن ها را نیز بصورت ذیل دسته بندی کرد:

۱- مواد غیر مستقیم: موادی میباشد که به طور مستقیم در تولید محصول استفاده نمی شود، اما نمیتوان از آن ها به سادگی صرف نظر کرد و باید جز هزینه های تولید در نظر گرفته شود. مانند: مواد رنگ درصورتی که نتوان به سادگی به یک محصول تخصیص داد

۲- دستمزد غیر مستقیم : دستمزد غیر مستقیم که در کارخانجات و یا مراکز تولیدی  استفاده میشود از جمله هزینه های غیر مستقیم میباشد، که در تولید نقش مهمی را ایفا میکند مانند: هزینه بیمه کارکنان. ۲۳ % حق کارفرما که در گزارشات تجمعی نرم افزار حقوق و دستمزد قابل مشاهده است. و همین طور دستمزد کارگرانی که مستقیم در خط تولید فعالیت نمیکنند و نمیتوان هزینه دستمزد آنها را به طور مستقیم به یک  کالا یا خدمات خاص تخصیص داد. از این رو لحاظ کردن آن در حسابداری تولیدی دارای اهمیت میباشد.

۳- سایر : و سایر هزینه های موجود در واحد های تولیدی که به صورت غیر مستقیم در تولید محصولات موثر میباشد مانند هزینه استهلاک ماشین الات ، هزینه سوخت واحد تولیدی ، هزینه نظافت واحد تولیدی و …

روشهای جذب سربار:

برای جذب هزینه های سربار باید از نرخ جذب سربار استفاده نمود که روش هایی برای بدست آوردن آن وجود دارد که به شرح زیر است :

  1. ساعات کار مستقیم
  2. مبلغ دستمزد مستقیم
  3. ساعات کار ماشین الات
  4. تعداد تولید
  5. مبلغ مواد مستقیم

بعد از محاسبه نرخ جذب سربار باید در یکی از محرک های هزینه واقعی مانند ساعات کار مستقیم واقعی ضرب شود تا سربار جذب شده بدست آید.

نرخ جذب سربار

محاسبه سربار جذب شده

نکته :  مانده حساب کنترل سربار در پایان سال بیانگر کسر یا اضافه  جذب سربار است

نکته : حساب کنترل سربار ساخت باید در پایان دوره مالی بسته شود .

نکته : نرخ جذب سربار ساخت قبل از شروع دوره مالی محاسبه میگردد.

فرایند گردش مواد اولیه در شرکتهای تولیدی

فرایند گردش مواد اولیه

فرایند گردش کالای درجریان ساخت در شرکتهای تولیدی

فرایند گردش کالای درجریان ساخت

فرایند گردش کالای ساخته شده در شرکتهای تولیدی

 

فرایند گردش کالای ساخته شده

ثبتهای حسابداری صنعتی در شرکتهای تولیدی

شرح سند نام حساب بدهکار بستانکار
خرید مواد اولیه موجودی (کنترل مواد) **
حسابهای پرداختنی/وجوه نقد **
ثبت برگشت از خرید و تخفیفات حسابهای پرداختنی / وجوه نقد **
موجودی (کنترل) مواد **
ثبت هزینه حمل مواد خریداری شده موجودی (کنترل) مواد **
وجوه نقد **
ثبت مصرف مواد مستقیم

و غیر مستقیم

کالای در جریان ساخت **
کنترل سربار ساخت **
موجودی (کنترل) مواد **
ثبت برگشت مصرف مواد مستقیم

و غیر مستقیم به انبار

موجودی (کنترل) مواد **
کالای در جریان ساخت **
کنترل سربار ساخت **
ثبت حقوق و دستمزد تولیدی

 

کنترل حقوق و دستمزد **
بیمه **
مالیات **
حقوق پرداختنی **
تخصیص حقوق و دستمزد مستقیم و غیر مستقیم به کار در جریان ساخت و سربار ساخت کالای در جریان ساخت **
کنترل سربار ساخت **
کنترل حقوق و دستمزد **
ثبت هزینه های سایر سربار – واقعی کنترل سربار کارخانه **
حسابهای پرداختنی/وجوه نقد **
ثبت سربار جذب شده به کار در جریان ساخت کالای در جریان ساخت **
کنترل سربار کارخانه **
ثبت  کالای ساخته شده موجودی کالای ساخته شده **
کالای در جریان ساخت **
ثبت فروش کالای ساخته شده حسابهای دریافتنی / وجه نقد **
فروش **
بهای تمام شده کالای فروش رفته **
موجودی کالای ساخته شده **

 

نحوه بستن حساب کنترل سربار ساخت :

روش اول : اگر مبلغ کسر یا اضافه جذب سربار ساخت ناچیز باشد مبلغ مورد نظر به حساب بهای تمام شده کالای فروش رفته تخصیص می یابد.

روش دوم : روش تسهیم به نسبت ، در این روش مبلغ کسر یا اضافه جذب سربار ساخت به نسبت مبلغ پایان دوره حساب کالای درجریان ساخت ، کالای ساخته شده و بهای تمام شده کالای فروش رفته بین آنها تسهیم می شود.

شرح سند نام حساب بدهکار بستانکار
ثبت تخصیص اضافه جذب سربار کنترل سربار ساخت **
کالای در جریان ساخت **
کالای ساخته شده **
بهای تمام شده کالای فروش رفته **
ثبت تخصیص کسر جذب سربار کالای در جریان ساخت **
کالای ساخته شده **
بهای تمام شده کالای فروش رفته **
کنترل سربار ساخت **

 

فایل  PDF  این جزوه آموزشی کاربردی را میتوانید رایگان از جعبه دانلود در ذیل مطلب دانلود نمایید

 

مطالب زیر احتمالا برای شما مفید است :

فرمولهای مربوط به سربار

آموزش حسابداری شرکتهای بازرگانی به زبان ساده از صفر تا صد

آموزش حسابداری شرکتهای خدماتی به زبان ساده همراه با ثبت سند

 

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *