قوانین صدور و وصول و اجرای سفته

قوانین و مقررات سفته

مقدمه :

سَفته یا سُفته یکی از انواع اسناد تجاری و در واقع چیزی شبیه به چک و پول نقد است. احتمالا تاکنون با سفته آشنا شده باشید، اما این سند تجاری قوانین و مقررات مخصوص به خود را دارد که هرکسی در مورد آن ها اطلاعات کافی ندارد. صرف نظر از اینکه آیا دریافت سفته به عنوان ضمانت، کار صحیحی است یا خیر، اگر تا به عنوان یک کارمند یا کارگر در شرکت ها و واحدهای اقتصادی مختلف مشغول به کار شده باشید احتمالا با جنجال های مربوط به سفته کمی آشنا هستید. جنجال هایی که با در نظر نگرفتن قوانین مربوط به سفته به پا شده اند و بعضا مشکلاتی را برای کارفرما یا کارگران و کارمندان فراهم آورده است.

تعاریف سفته :

سفته هم مثل چک و برات یکی از انواع اسناد تجاری است. این سند تجاری در معاملات تجاری و بازرگانی کاربرد بسیار زیادی دارد. سفته سندی است که تعهد می آفریند و صادر کننده آن باید وجه نوشته شده در آن را پرداخت کند. حقوقدانان ایران نیز گاه از سندی سخن می‌گویند که عنوان «سفتجه» داشته است و فقها درباره آن بحث فراوان کرده اند.

همچنین از سفته می‌توان به عنوان وسیله پرداخت در معاملات غیرنقدی استفاده کرد و این امر در معاملات کالا‌های مصرفی بسیار معمول است و شاید همین عمومیت است که شما می‌بینید سفته همه جا به فروش می‌رسد البته بانک‌ها و موسسات اعتباری نیز از این اسناد برای اعطای وام و تقسیط بازپرداخت آن استفاده می‌کنند و به این منظور، در مقابل پرداخت وام به مشتری، از او سفته مطالبه می‌کنند.

سابقه سفته به اروپا برمیگردد:

بد نیست بدانیم سابقه کاربرد سفته به اروپا بازمی گردد و این سند از قدیم در آنجا مورد استفاده بوده است و حقوقدانان اروپایی معتقدند سفته پیش از برات و دیگر اسناد تجاری استفاده می‌شده است.

اصول و قوانین سفته:

نکته مهم در مورد سفته این است که مبلغ تعهد داده شده در سفته باید در تاریخ مشخص و یا حتی عندالمطالبه پرداخت شود.

مبلغ ذکر شده در سفته تنها به کسی پرداخت می شود که سفته در وجه او صادر شده و اگر بخش نام سفته خالی یا در وجه حامل ذکر شده باشد مبلغ سفته به کسی تعلق می گیرد که سفته در دست او باشد.

البته خوشبختانه سفته دارای سقف است و برای مثال یک سفته ده میلیون ریالی تنها همین اندازه تعهد مالی به همراه دارد. امکان درج مبلغ دلخواه مانند چک در سفته وجود ندارد. برای رسیدن به مبلغ دلخواه باید به همان اندازه سفته تهیه کنید.

مراحل صدور سفته

مراحل صدور سفته چگونه است؟

همانطور که توضیح دادیم باید سفته را بخرید. برای صدور آن نیز باید یکسری موارد رعایت شود تا سفته در مقام سند تجاری باقی بماند. در توضیحات حقوقی در مورد سفته معمولا عنوان می شود که اگر نکات صحیح در صدور سفته رعایت نشود سفته دیگر حکم یک سند تجاری را ندارد و تنها یک سند عادی در نظر گرفته می شود. در این صورت دیگر مزایای اسناد تجاری شامل آن سفته نخواهد بود. در ادامه به مراحل صحیح صدور یک سفته اشاره می کنیم.

۱ – نوشتن مبلغ مشخص

علاوه بر محدودیتی که در مورد مبلغ سفته وجود دارد باید مبلغ مورد نظر که قطعا کمتر یا برابر با سقف سفته است در سفته درج شود. مبلغ سفته باید به حروف نوشته شود تا از سو استفاده از سفته جلوگیری شود.

۲ – تاریخ صدور سفته

طبق قانون اسناد تجاری تاریخ صدور سفته نیز باید در آن ذکر شود، در غیر این صورت سند ارزش تجاری نخواهد داشت. تاریخ مورد نظر باید روز و ماه و سال را در بر داشته باشد و به حروف هم نوشته شود.

۳ – نام گیرنده در سفته

نام گیرنده که به عنوان طلبکار تعهد مورد نظر شناخته می شود در سفته نوشته شود. همانطور که توضیح دادیم اگر نامی در سفته ذکر نشود، هویت سفته در وجه حامل خواهد بود. برای امنیت بیشتر بهتر است حتما نامی در سفته نوشته شود.

۴ – تاریخ پرداخت سفته

تاریخ پرداخت سفته را می توان مهمترین بخش از آن دانست. در صورتی که تاریخ پرداخت در سفته نوشته نشود، سفته در زمان حال قابل وصول و ادعا خواهد بود و شخص دارنده هر زمان می تواند برای دریافت مبلغ آن اقدام کند. بهتر است تاریخ پرداخت نیز شامل اعداد روز و ماه و سال (به عدد و حروف) باشد.

۵ – امضا یا مهر صادرکننده سفته

با درج مهر یا امضای صادر کننده سفته، تعهد وی در قبال این سند تجاری آغاز می شود. نکته مهم در مورد امضا یا مهر سفته این است که این مورد و همه مواردی که پیشتر گفتیم باید توسط صادر کننده در سفته ذکر شود.

کاربردهای سفته در چه مواردی است :

سفته از این جهت دارای انواع مختلفی است که برای کاربردهای مختلف مورد استفاده قرار می گیرد. البته به این موضوع اشاره کردیم که در حال حاضر سفته بیش از هر چیز برای ضمانت مورد استفاده قرار می گیرد، اما سفته در بسیاری از موارد برای پرداخت وام، تضمین حسن انجام کار، مطالبه دینی و … مورد استفاده قرار می گیرد. البته در نهایت همه این موارد با یک نوع سفته قابل انجام است و سفته با ظواهر و انواع مختلف در واقع وجود ندارد.

در ادامه به برخی از مهمترین کاربردهای سفته اشاره می کنیم:

  • پرداخت کالا در معاملات
  • تضمین اجرای تعهدات
  • تضمین پرداخت اقساط وام
  • استخدام و حسن انجام کار

سقف مبلغ سفته چقدر است؟

هر برگ سفته، سقف خاصی برای تعهد کردن دارد، مثلا اگر روی سفته‌ای درج شده باشد «ده میلیون ریال» یعنی آن سفته حداکثر برای تعهد یک میلیون تومان دارای اعتبار است و با آن نمی‌توان به پرداخت بیش از یک میلیون تومان تعهد کرد.

پشت نویسی سفته چه کاربردی دارد؟

پشت نویسی سفته مانند چک برای انتقال سفته به دیگری یا وصول وجه آن است. اگر پشت نویسی برای انتقال باشد، دارنده جدید سفته دارای تمام حقوق و مزایایی می‌شود که به آن سند تعلق دارد.

سفته بدون نام چیست؟

سفته بدون نام، انواع دیگر از نحوه تنظیم سفته است. در این حالت، در تنظیم سند این امکان وجود دارد که بدهکار، سفته‌ای را که صادر می‌کند، بدون ذکر نام طلبکار به وی بدهد که در این صورت فرد می‌تواند یا خودش برای گرفتن در سررسید اقدام یا این که آن را به دیگری حواله بدهد.

آیا سفته را میتوان به شخص دیگری منتقل کرد:

بله. در هر صورت سفته امکان انتقال دارد. در صورتی که نامی در سفته ذکر نشده باشد راه انتقال آن این است که حامل آن تغییر کند. سفته در دستان هرکس باشد به او منتقل شده است. در صورتی که در سفته نامی هم ذکر شده باشد می توان آن را پشت نویسی کرده و به شخص دیگری انتقال داد.

مشکلات عدم وصول و با واخواست سفته در زمان مقرر:

 هنگامی که متعهد سفته حاضر نمی‌شود وجه آن را در سررسید پرداخت کند، دارنده باید آن را واخواست کند. اگر دارنده سفته به مدت ۱۰ روز از سررسید هم تحمل کرده و سفته را واخواست نکند، بلا اشکال است اما اگر بیش از ۱۰ روز بگذرد و بعد از این مدت، اقدام به واخواست کند، قانونگذار برخی مزایای اسناد تجاری را از وی سلب خواهد کرد.، به عبارت دیگر، قانونگذار دارنده سفته را در چنین شرایطی، کاهل تلقی کرده و امتیازاتی را که به اعتبار تجاری بودن سفته، برای دارنده آن قائل شده بود، از وی ساقط می‌کند.

آیا دارنده سفته حق طرح دعوای کیفری را دارد؟

در مود سفته، فقط ضمانت اجرای حقوقی در نظر گرفته است. به این معنا که اگر شخصی سفته‌ای صادر کند و این سفته، در سررسید واخواست شود، صرفا دارنده آن می‌تواند از طریق دعوای حقوقی، وجه آن را مطالبه کند و حق طرح دعوای کیفری را نخواهد داشت. به گفته این حقوقدان، سند تجاری سفته از طریق دایره اجرای اداره ثبت، قابل اجرا نیست و تنها اقدامی که دارنده آن می‌تواند انجام دهد، این است که طی دادخواستی به دادگاه حقوقی، وجه آن را مطالبه کند و پس از صدور رای و قطعی شدن آن و صدور اجرائیه، قابل اجرا خواهد بود.

نحوه وصول و اجرای سفته چگونه است؟

برای وصول وجه سفته از ۲ طریق می‌توان اقدام کرد:

از طریق اجرای اسناد رسمی: چون سفته از اسناد لازم الاجراست، در صورتی که دارنده به وظایف قانونی خود عمل کرده باشد، می‌تواند علیه صادرکننده، پشت نویس و ضامن به اجرای اسناد رسمی واقع در اداره ثبت مراجعه و تقاضای توقیف اموال بلامعارض اشخاص فوق و وصول طلب خود را کند.

از طریق مراجع قضایی دادگستری: دارنده سفته با تقدیم دادخواست حقوقی علیه یک یا تمام مسوولان سند تجاری اقامه دعوی می‌کند و در صورتی که به محکومیت قطعی صادرکننده منجر شود و اگر اموالی از محکوم تحصیل نشود، می‌تواند به استناد قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی تقاضای بازداشت شخص محکوم را کند.

خرید سفته

سفته را کجا بخرم؟

سفته را می‌شود از هر جایی تهیه کرد. از دستفروش‌های توی بازار گرفته تا بعضی از دکه‌های روزنامه‌فروشی. اما مطمئن‌ترین محل برای تهیه این سند، شعبه‌های بانک ملی است. اگر آن را از جای نامعتبر بخرید ممکن است مبلغی بیشتر از آنچه مصوب است از شما بگیرند. حتی ممکن است در مقابل مبلغ بیشتر به شما یکسری سند جعلی بدهند که دردسرهای زیادی بعدها برای شما داشته باشد.

قیمت مصوب سفته در سال ۹۹ :

قیمت مصوب برای سفته در سال ۹۹ (۱۳۹۹) عبارت است از ۰٫۵ در هزار  (نیم در هزار) مبلغ اسمی سند.

 

مطالب زیر احتمالا” برای شما مفید است:

بخشنامه جدید بخشودگی جرائم مالیاتی ابلاغ شده در تاریخ ۱۳۹۹/۰۳/۲۰

بهترین موسسات و شرکتهای حسابرسی و خدمات مالی در سال ۹۹ (۱۳۹۹)

آینده نرم افزارهای مالی و حسابداری در سال ۱۴۰۰

بهترین نرم افزار های حسابداری و مالی در سال ۹۹ (۱۳۹۹)

تغییر روال محاسبه سنوات از دی ماه ۱۳۹۸ و سال ۹۹ به بعد

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *