آموزش حسابداری شرکتهای بازرگانی به زبان ساده از صفر تا صد

تعریف شرکتهای بازرگانی و روش های حسابداری آنها:

عموما” شرکتهای بازرگانی به واحد هایی گفته میشود که جهت کسب سود (انتفاع) اقدام به خرید و فروش کالایی خاص یا مجموعه ای از کالاها و محصولات می نمایند. حسابداری شرکتهای بازرگانی مانند سایر شرکتها میباشد ولی تمرکز اصلی بر روی حسابهای خرید و فروش و روشهای نگهداری و ارزیابی موجودی کالا میباشد.

امروزه با پیشرفت تکنولوژی عملیات حسابداری در شرکتها به صورت مکانیزه و توسط نرم افزار های حسابداری انجام میشود . با این روش علاوه بر افزایش سرعت عملیات، خطاهای انسانی در ثبت اسناد به طور چشمگیری کاهش مییابد و همچنین دسترسی به اسناد و مدارک و تولید گزارشات با سرعت بیشتری صورت می پذیرد.

آموزش حسابداری شرکتهای بازرگانی

روش نگهداری حساب موجودی کالا در شرکتهای بازرگانی:

روش دائمی:در این روش حساب موجودی کالا در خرید ها و فروش ها بدهکار و بستانکار میگردد. و میتوان در هر لحظه از زمان از موجودی پایان دوره گزارش تهیه نمود.

روش ادواری:در این روش از حساب خرید کالا در خرید و حساب فروش در زمان فروش کالا استفاده میگردد. و در پایان دوره ثبتهای مکمل جهت بدست آوردن موجودی پایان دوره و بهای تمام شده کالای فروش رفته  انجام می پذیرد میشود.

تفاوت روش ادواری و دائمی در شرکتهای بازرگانی:

  • در روش دائمی همواره در زمان فروش علاوه بر ثبت فروش ، بهای تمام شده کالای فروش رفته نیز محاسبه میشود . و از موجودی کالا کسر میگردد. اما در روش ادواری این کار در پایان دوره انجام میشود.
  • در روش دائمی حساب موجودی کالا در زمان خرید بدهکار میشود ولی در روش ادواری حساب خرید کالا بدهکار میگردد.
  • در روش ادواری موجودی پایان دوره بوسیله شمارش کالا و ثبت های اصلاحی که در انتهای مطلب آورده شده است . ارزیابی میشود.

روش های ارزیابی موجودی کالا :

سه روش کلی برای ارزیابی موجودی کالا وجود دارد که به شرح زیر میباشد:

  1. فایفو (FIFO): اولین خروجی از اولین ورودی ها به این معنی که زمان فروش آن کالاهایی که اول وارد انبار شده اند خارج میشود در زمان تورم (افزایش قیمت ها) این روش سود بیشتری را برای شرکت نشان میدهد.
  2. لایفو (LIFO): اولین خروجی ها از آخرین ورودی ها به این معنی که آن دسته از کالاهایی که دیر تر وارد انبار شده اند در زمان فروش خارج میشود در زمان تورم (افزایش قیمت ها) این روش سود کمتری را برای شرکت نشان میدهد.
  3. میانگین موزون (AVG): نرخ میانگین خریدها در زمان فروش این روش یکی از پر کاربرد ترین روشهای مورد استفاده جهت ارزیابی قیمت موجودی کالا میباشد به این صورت که زمان فروش کالا نرخ میانگین خرید های آن کالا محاسبه شده و در تعداد فروش ها ضرب میگردد.
نکنه مهم : روش لایفو (LIFO)  در ایران منسوخ شده است و استفاده نمیشود.

انواع تخفیفات در شرکتهای بازرگانی:

به صور کلی تخفیفات به دو دسته تقسیم میشود:

۱- تخفیفاتی که در دفاتر ثبت نمیشود:

این گونه تخفیفات معمولا پیش از قطعی شدن معامله صورت میگیرد به همین دلیل در دفاتر ثبت نمیشود مانند:

تخفیفات تجاری:این نوع تخفیف، تخفیفی است که معمولا هنگام معامله به صورت عمده به شرکت خریدار داده می شود و یا در زمان های خاصی از سال به عنوان مثال فروش ویژه زمستان یا آخر هر فصل فروشنده درصدی تخفیف برای کالا قائل می شود. در عملیات حسابداری شرکتهای بازرگانی خرید یا فروش کالای با تخفیف تجاری، تنها مبلغ خرید یا فروش خالص ثبت می شود.

تخفیفات توافقی:این نوع تخفیف که در واقع آن را به نوعی باید چانه زدن نام نهاد، توافقی است که در قیمت خرید و فروش بین خریدار و فروشنده کالا صورت می گیرد.

نکته: این دو تخفیف در فاکتور قید میشوند. اما د دفاتر ثبت نمیشوند.

۲- تخفیفاتی که در دفاتر ثبت میشود:

اینگونه تخفیفات به دلیل اینکه بعد از قطعی شدن معامله مشخص میشود باید در دفاتر ثبت شوند.

تخفیفات نقدی:این نوع از تخفیفات بیشتر جهت تشویق خریدار جهت پرداخت وجه در یک زمان مشخص اعطا میگردد و  به دلیل اینکه  اعمال شدن یا نشدن آنها قطعی نیست . در دفاتر ثبت میشوند. به این صورت که زمان خرید یا فروش سند بدون تخفیف ثبت میشود ولی زمان پرداخت وجه سند به همراه تخفیف ثبت میشود.

تخفیفات به دلیل عیب و نقص محصول:فروشنده کالا پس از فروش کالا اگر مشخص شود که کالا دارای نقص میباشد به دوصورت عمل میکند یا کالا را مرجوع میکند و یا اینکه مبلغی تخفیف بابت نقص کالا برای خریدار در نظر میگیرد. این نوع از تخفیفات باید در زمان وقوع در دفاتر ثبت شود و اگر کالا مرجوع شود باید در حسابی به نام برگشت از خرید یا فروش کالا ثبت شود.

نمونه فاکتور رسمی دارایی

نمونه فاکتور رسمی مورد تایید دارایی

جهت دانلود رایگان فایل اکسل و PDF نمونه فاکتور رسمی مورد تایید دارایی (اداره مالیاتی) به انتهای مطلب به جعبه دانلود مراجعه نمایید.

ارسال معاملات فصلی در شرکتهای بازرگانی:

تمام اطلاعات مربوط به خرید و فروش  در روش ادواری و دائمی باید طبق ماده ۱۶۹ مکرر در سامانه گزارشات فصلی اداره امور مالیاتی در زمان مقرر بعد از پایان هر فصل (حد اکثر ۴۵  روز بعد از پایان هر فصل) به صورت برخط یا توسط نرم افزار مربوطه که در سامانه گزارشات فصلی قابل دانلود میباشد ارسال گردد. و همچنین این اطلاعات باید حداکثر ۱۵ روز بعد از پایان هر فصل در سامانه ارزش افزوده نیز ارسال گردد. در صورت عدم انجام موارد ذکر شده شرکت مشمول جریمه خواهد شد.

حسابهای مورد نیاز برای حسابداری شرکتهای بازرگانی:

حسابهای تراز نامه ای (صورت وضعیت مالی):

بر اسال استاندارد های حسابداری جدید ۹۸ اقلام صورت وضعیت مالی به تر تیب زیر ثبت میشوند. و هر چقدر از درجه نقد شوندگی کمتری برخوردار باشند در سطح بالاتری قرار میگیرند.

دارایی های غیرجاری:

دارایی های غیرجاری یا به عبارتی دارایی های بلند مدت به آن قسم از دارایی ها گفته می شود که هدف شرکت، نگهداری و بکارگیری آنها در سالهای متمادی است. یا به عبارتی عمر مفید آنها بیشتر از یک سال مالی باشد.  دارایی های غیرجاری (بلند مدت) را دارایی های ثابت نیز می نامند. دارایی های غیرجاری خود به سه نوع طبقه بندی می شوند.

۱- دارایی های غیرجاری مشهود: که به ترتیب غیرجاری تر بودن و طولانی تر بودن عمرشان گزارش میشوند.(مانند زمین – ساختمان – ماشین آلات – اثاثیه – وسایل نقلیه – …؛)

۲- دارایی های غیر جاری نامشهود :دارایی هایی که قابل رویت نیستند. (مانند :سرقفلی – حق الامتیازها و …)

۳- دارایی های غیرجاری که برای کسب سود و بهره خریداری شده اند: مانند خرید اوراق قرضه سایر شرکت ها ( البته مشروط بر اینکه برای فروش در یک سال آتی تهیه نشده باشند).

دارایی های جاری:

دارایی های جاری در حسابداری شرکتهای بازرگانی عبارت است از نقدینگی شرکت و سایر دارایی هایی که انتظار می رود در طی یک سال به وجه نقد مبدل خواهند شد  یا به فروش خواهند رفت و یا مصرف خواهند شد.

اقلام دارایی های جاری در استاندارد جدید ۱۳۹۸ به این ترتیب میباشند که هر چقدر از درجه نقد شوندگی کمتری برخوردار باشند در سطح بالاتری در صورت وضعیت مالی (ترازنامه) طبقه بندی می شوند،(مثل: پیش پرداخت ها – موجودی های شرکت – حسابها و اسناد دریافتنی – موجودی نقد و بانک.)

حقوق مالکانه (حقوق صاحبان سهام):

در این گروه حسابهایی قرار میگیرند که مرتبط با سهامداران شرکت باشد .(مانند سرمایه – اندوخته ها(اندوخته قانونی – اندوخته احتیاطی) – سود یا زیان انباشته)

بدهی های غیر جاری (بلند مدت):

بدهی های بلند مدت در حسابداری شرکتهای بازرگانی به آن دسته از تعهداتی اطلاق می شود که پیش بینی می شود شرکت نتواند طی یک سال از محل دارایی های جاری خود و یا ایجاد بدهی های جاری دیگری آنها را بازپرداخت و یا تسویه نماید. (مانند : اوراق مشارکت قابل پرداخت – اسناد قابل پرداخت بلند مدت – ذخیره مزایای پایان خدمت کارکنان.)

بدهی های جاری:

بدهی های جاری در حسابداری بازرگانی به آن دسته از تعهدات شرکت گفته می شود که پیش بینی می شود حداکثر طی یک سال از محل دارایی های جاری شرکت و یا ایجاد بدهی جاری دیگری باز پرداخت یا تسویه شوند.

بدهی های جاری برطبق استاندارد های جدید معمولا به این ترتیب که پیش بینی میشود دیرتر تسویه شوند در سطح بالاتری در ترازنامه طبقه بندی خواهند شد.(مانند: حساب ها و اسناد پرداختنی – مالیات پرداختنی – تسهیلات مالی پرداختنی – پیش دریافت ها .)

حسابهای سود و زیانی در شرکتهای بازرگانی:

  1. موجودی کالا
  2. خرید کالا( فقط در روش ادواری)
  3. برگشت از خرید کالا(فقط در روش ادواری)
  4. تخفیفات خرید
  5. فروش کالا
  6. برگشت از فروش کالا
  7. تخفیفات فروش
  8. سود و زیان جاری
  9. بهای تمام شده کالای فروش رفته
  10. هزینه های عملیاتی(اداری و فروش)

 

ثبت های حسابداری در شرکتهای بازرگانی:

شرح سند روش دائمی روش ادواری
نام حساب بدهکار بستانکار نام حساب بدهکار بستانکار
خرید نقدی موجودی کالا *** خرید کالا ***
موجودی نقد و بانک *** موجودی نقد و بانک ***
خرید نسیه موجودی کالا *** خرید کالا ***
سابهای پرداختنی تجاری *** حسابهای پرداختنی تجاری ***
پرداخت خرید نسیه  به صورت نقد حسابهای پرداختنی تجاری *** حسابهای پرداختنی تجاری ***
وجودی نقد  و بانک *** موجودی نقد  و بانک ***
پرداخت خرید نسیه  با چک حسابهای پرداختنی تجاری *** حسابهای پرداختنی تجاری ***
اسناد پرداختنی تجاری *** اسناد پرداختنی تجاری ***
پرداخت خرید نسیه  با تخفیف نقدی حسابهای پرداختنی تجاری *** حسابهای پرداختنی تجاری ***
تخفیفات نقدی *** تخفیفات نقدی ***
موجودی نقدو بانک *** موجودی نقدو بانک ***
برگشت از خرید کالا نقد موجودی نقد و بانک *** موجودی نقد و بانک ***
موجودی کالا *** برگشت از خرید کالا ***
برگشت از خرید کالا نسیه حسابهای پرداختنی تجاری *** حسابهای پرداختنی تجاری ***
موجودی کالا *** برگشت از خرید کالا ***
فروش کالا نقد موجودی نقد و بانک *** موجودی نقد و بانک ***
فروش کالا *** فروش کالا ***
بهای تمام شده کالای فروش رفته *** ثبت ندارد
موجودی کالا ***
فروش کالا نسیه حسابهای دریافتنی تجاری *** حسابهای دریافتنی تجاری ***
فروش کالا *** فروش کالا ***
بهای تمام شده کالای فروش رفته *** ثبت ندارد
موجودی کالا ***
دریافت وجه فروش نسیه موجودی نقد و بانک *** موجودی نقد و بانک ***
حسابهای دریافتنی تجاری *** حسابهای دریافتنی تجاری ***
دریافت چک بابت فروش نسیه اسناد دریافتنی تجاری *** اسناد دریافتنی تجاری ***
حسابهای دریافتنی تجاری *** حسابهای دریافتنی تجاری ***
دریافت وجه فروش با تخفیف موجودی نقد و بانک *** موجودی نقد و بانک ***
تخفیفات نقدی فروش *** تخفیفات نقدی فروش ***
حسابهای دریافتنی تجاری *** حسابهای دریافتنی تجاری ***
ثبت هزینه های عملیاتی هزینه عملیاتی *** هزینه عملیاتی ***
وجه نقد *** وجه نقد ***

عملیات پایان دوره 

ثبت موجودی اول دوره به حساب خرید در پایان سال ثبت ندارد خرید کالا ***
موجودی اول دوره ***
ثبت موجودی پایان دوره و بهای تمام شده کالای فروش رفته در پایان سال و بستن تخفیفات و برگشت از خرید. ثبت ندارد موجودی پایان دوره ***
بهای تمام شده کالای فروش رفته ***
برگشت از خرید ***
تخفیفات نقدی خرید ***
خرید کالا ***
بستن حسابهای سود و زیانی که اگر سود باشد حساب سود و زیان جاری بستانکار است اگر زیان باشد بدهکار است. فروش کالا

 

*** فروش کالا ***
تخفیفات نقدی خرید *** بهای تمام شده کالای فروش رفته ***
بهای تمام شده کالای فروش رفته *** تخفیفات نقدی فروش ***
تخفیفات نقدی فروش *** هزینه های عملیاتی ***
هزینه های عملیاتی *** سود یا زیان جاری ***
سود یا زیان جاری ***
انتقال سود یا زیان جاری به انباشته در صورت سود سود یا زیان جاری *** سود یا زیان جاری ***
سود یا زیان انباشته *** سود یا زیان انباشته ***
انتقال سود یا زیان جاری به انباشته در صورت زیان سود یا زیان انباشته *** سود یا زیان انباشته ***
سود یا زیان جاری *** سود یا زیان جاری ***

 

 

همراهان گرامی در صورتی که سوالی در این مورد دارید میتوانید در قسمت نظرات مطرح نمایید. در کوتاه ترین زمان ممکن پاسخ داده خواهد شد.

مطالب زیر احتمالا” برای شما مفید است:

آموزش حسابداری شرکتهای خدماتی به زبان ساده همراه با ثبت سند

آموزش کاربردی حسابداری اعتبارات اسنادی(گشایش تا ثبت سند)

آموزش حسابداری ضمانت نامه بانکی به همراه کاربرد و شرایط صدور آن ؟

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *