خانه / مقالات / رایانش ابری Cloud Computing چیست؟

رایانش ابری Cloud Computing چیست؟

مقدمه

در سال‌های اخیر رایانش ابری (Cloud Computing) در حال تبدیل شدن به یک فناوری مهم در حوزه‌ی فناوری اطلاعات است. متخصصان این حوزه بر این باورند که رایانش ابری (Cloud Computing)، فرآیندها را در حوزه‌ی فن‌آوری اطلاعات دگرگون خواهد کرد.

در یک تعریف عمومی، دیتاسنترهای سخت‌افزاری و نرم‌افزارهای تأمین‌کننده‌ی سرویس پردازشی را «رایانش ابری» می‌نامند. رایانش ابری (Cloud Computing) یک روش نوین پردازش است که در آن منابع قابل گسترش و اغلب مجازی شده، به صورت یک سرویس پردازشی و از طریق شبکه‌های ارتباطی مانند شبکه‌های محلی و اینترنت عرضه می‌شود. محوریت این مدل، سرویس‌دهی به کاربر بر اساس تقاضا است، بدون آن که کاربر نیازی به تجهیزات خاصی برای پردازش داشته یا از محل انجام این پردازش آگاه باشد. این سرویس را می‌توان به شبکه برق‌رسانی تشبیه کرد که مشترک بدون نیاز به داشتن اطلاع از نحوه‌ی تولید برق و مکان دقیق تولید آن، تنها با اتصال از طریق یک درگاه، انرژی لازم برای استفاده از وسایل الکتریکی خود را تامین می‌کند.

هدف اصلی فناوری رایانش ابری (Cloud Computing) میسر ساختن دسترسی به حجم عظیمی از منابع محاسباتی به صورت مجازی‌سازی شده است. این کار با استفاده از تجمیع منابع و ایجاد یک سیستم یکپارچه انجام می‌شود. در این مدل از سرویس‌های محاسباتی، پرداخت هزینه توسط مشتری نیز بر اساس مقدار و مدت استفاده از منابع انجام می‌شود.

Cloud Computing

تاریخچه سرویس‌های ابری

منطق رایانش ابری (Cloud Computing)، اشتراک زمانی است؛ به این معنی که منابع مختلف رایانه میان چند کاربر با بهره گرفتن از شگردهای چندبرنامه‌ای و چندوظیفه‌ای به اشتراک گذاشته می‌شود. این راهکار اولین بار در دهه ۱۹۵۰ مورد استفاده قرار گرفت؛ زمانی‌که به دلیل قیمت بالا و اندازه بزرگ رایانه‌های مرکزی، امکان تهیه رایانه برای هر کاربر وجود نداشت، در نتیجه با این روش، چند کاربر به یک رایانه مرکزی دسترسی داشتند و به طور مشترک از خدمات آن استفاده می‌کردند. بنابراین می‌توان سرویس‌های ابری را تکامل تدریجی راهکارهای به‌اشتراک‌گذاری رایانه‌ها در دهه ۱۹۵۰ دانست.

در دهه ۱۹۷۰ میلادی، ایده‌ی ماشین‌های مجازی مطرح شد که امکان استفاده از چند محیط محاسباتی متفاوت روی یک محیط فیزیکی واحد را امکان‌پذیر می‌ساخت، این ایده، اشتراک زمانی را که در دهه ۱۹۵۰ مطرح شده بود، به سطح جدیدی ارتقا داد. در دهه ۱۹۹۰ میلادی، شرکت‌های مخابراتی امکان دسترسی به ارتباطات مجازی‌سازی شده را امکان‌پذیر ساختند. به این وسیله به جای ایجاد ساختارهای فیزیکی مستقل برای هر کاربر، امکان به‌اشتراک‌گذاری زیرساخت‌های فیزیکی برای طیف وسیعی از کاربران فراهم شد.

در سال ۲۰۰۲ شرکت آمازون وب سرویس خود را ایجاد کرد که نقش مهمی در گسترش پردازش ابری ایفا کرد. این شرکت از سال ۲۰۰۶ امکان دسترسی به سامانه خود از طریق وب سرویس‌های آمازون را بر پایه پردازش همگانی فراهم کرد. شرکت گوگل هم با ارائه سرویس ابری  گوگل داکس [۱] در همان سال، خدمات ابری را به سطح عموم جامعه آورد و پس از آن شرکت‌های مختلف خدمات متنوعی را بر بستر رایانش ابری فراهم کردند.

مدل‌های به‌کارگیری رایانش ابری

  • ابرهای عمومی: در این روش، مالکیت زیرساخت و منابع محاسباتی در اختیار یک شرکت است و از طریق شبکه‌ی عمومی، خدمات خود را ارائه می‌کند. در این نوع ابر، برنامه‌های مشتریان مختلف در سرورها و سیستم‌های ذخیره‌ساز و شبکه ابری باهم قرار دارند.
  • ابر خصوصی: در مقابل تعریف ابرهای عمومی، ابرهای خصوصی قرار دارند که زیرساخت آن در داخل یک واحد تجاری یا سازمان قرار دارد و در دسترس عموم نیست. به بیان دیگر، ابر خصوصی به معنی طراحی یک زیرساخت محاسباتی با اضافه کردن مجازی‌سازی و واسط‌های مشابه ابر است. این ساختار به کاربران اجازه می‌دهد تا با دیتاسنتر‌های محلی خود تعامل داشته باشند. در واقع ابر خصوصی، مراکز داده مجازی شده داخل FireWall شرکت هستند. در این مدل اغلب مصرف‌کننده و فراهم‌کننده ابر یکی هستند؛ البته ممکن است این فضا در مرکز داده شرکت دیگری باشد که به آن ابرخصوصی برون سازمانی می‌گویند.
  • ابر ترکیبی: به روشی که در آن چند ابر ارتباط دارند (انجمنی، خصوصی یا عمومی) ابر ترکیبی گفته می‌شود. به عنوان مثال ممکن است سازمانی برای نیازهای اصلی خود مانند سرور اصلی وب‌سایت از ابر خصوصی استفاده کند ولی برای برخی کاربردها مانند کار با فایل‌های چندرسانه‌ای با ترافیک بالا از ابر عمومی استفاده کند. یک ابر مرکب، متشکل از چندین فراهم‌کننده ابر است. این ارائه‌دهندگان به صورت مؤسسات مجزا هستند ولی به واسطه‌ی فناوری استاندارد که امکان جابجایی و انتقال داده و برنامه را فراهم می‌کند، اتصالات محدودی دارند.

مدل‌های ارائه خدمات در رایانش ابری

خدمات رایانش ابری را می‌توان در سه‌ گروه عمده تقسیم‌بندی کرد:

  • زیر ساخت به عنوان خدمت یا به اختصار :

پایه‌ای‌ترین خدمات زیرساخت مانند تهیه‌ی سرور، پردازنده، فضای ذخیره‌سازی و دیگر منابع بر حسب نیاز در این مدل ارائه می‌شود. در حال حاضر غالب خدماتی که تحت فناوری رایانش ابری در داخل کشور ارائه می‌شود از این نوع است.

  • بستر به عنوان خدمت یا به اختصار  :

این خدمات شامل نرم‌افزار و سرویس‌هایی است که به کاربران اجازه می‌دهد با استفاده از ابزارهای عرضه شده توسط ارائه‌دهنده، برنامه‌های کاربردی و نرم‌افزار ایجاد کنند. این خدمات می‌تواند شامل ویژگی‌های از پیش پیکربندی شده‌ای باشد که مشترکین می‌توانند به عضویت آن در بیایند و از آن‌ها استفاده کنند.

  • نرم‌افزار  به عنوان خدمت یا به اختصار :

خدمات این گروه تنوع زیادی دارند؛ چرا که بیشتر خدمات ارائه شده از یک برنامه کاربردی می‌تواند تحت عنوان خدمات نرم‌افزاری در اختیار کاربر قرار گیرد. در این روش کاربر با یک حساب کاربری و بر بستر اینترنت می‌تواند از نرم‌افزار استفاده کند. همچنین به‌روزرسانی و نگهداری این نرم‌افزارها به عهده ارائه دهنده خدمت است.

در سال‌های اخیر استقبال از این فناوری در بازار نرم‌افزارهای سازمانی افزایش یافته و عرضه‌کنندگان، علاوه بر روش‌های معمول، راهکارهای خود را بر بستر این فناوری نیز فراهم کرده‌اند. در مقاله بعد به دلایل این استقبال و مزایای این فناوری در بازار نرم‌افزارهای سازمانی خواهیم پرداخت.

Cloud Computing

 

رایانش ابری و مزایا

برویم سر اصل مطلب: همه ی داده ها، پردازش ها و اطلاعات روی وب هستند و ما هر جا که هستیم، با هر وسیله الکترونیکی* بنا به نیازمان آنها را به کار میگیریم*. این تعریفی کلی و ساده است از مفهوم رایانش ابری و ابر همان ویژگی های وب است. منظور از “هر وسیله الکترونیکی”، وسایلی است که توانایی برقراری ارتباط اینترنتی لازم و مرور وب را داشته باشد، مانند رایانه خانگی، لپ تاپ، تلفن همراه، تبلت و …. “به کار گرفتن” نیز به معنای تولید، ویرایش، پردازش داده ها و اطلاعات میباشد.

رایانش ابری تافته ی جدا بافته ای نیست!

همین حالا که شما این مطلب را از طرق وبلاگ من میخوانید به نحوی از رایانش ابری استفاده میکنید. چک کردن ایمیل و ساختن یک داکیمونت آنلاین نیز رایانش ابریست. کاری که بارها کرده ایم! قبل از اینکه ادامه ی مطلب را بخوانید چند دقیقه فکر کنید که استفاده از فناوری رایانش ابری چه مزایایی دارد و چه کارهای زمانبر و پرهزینه ای را میتوان ارزانتر و در زمان کوتاه تری انجام داد. یا حتی تقریبا رایگان و بدون صرف زمان!

خوب! چه فکرهای خوبی به ذهنتان رسید؟! آیا شما هم موافقید رایانش ابری یک فناوری شگفت انگیز است؟! در ادامه به چند مزیت پر کاربرد آن اشاره میکنیم:

شما محدود به یک سخت افزار نخواهید بود: اگر لپ تاپ یا تبلت خود را در خانه جا گذاشته اید و همان ساعت یک ارائه دانشگاهی دارید، نگران نباشید، با استفاده از لپ تاپ دوستتان میتوانید وارد اکانت خود شوید و هر آنچه را که جا گذاشته اید با خود همراه کنید!

هرچه میخواهید همین جاست: نگران پراکندگی اطلاعاتتان هم نباشید. اگر امروز اطلاعات شما روی سه دستگاه مختلف وجود دارد و مدیریت آنها برایتان یک دردسر است، فردا هرچه میخواهید در یک جا و پیش شماست! هرجای دنیا که باشید.

هرچه میخواهید همین جاست:

نگران پراکندگی اطلاعاتتان هم نباشید. اگر امروز اطلاعات شما روی سه دستگاه مختلف وجود دارد و مدیریت آنها برایتان یک دردسر است، فردا هرچه میخواهید در یک جا و پیش شماست! هرجای دنیا که باشید.

کارهای روزمره تان سریعتر میشود: خوب امروز چه کاره اید؟!

باید قبض آب و برق را بپردازید؟
خرید خانه را انجام نداده اید؟
سریال مور علاقه تان را ندیده اید؟
بلیط هواپیما رزرو نکرده اید؟
کتاب مورد نظرتان را نخریده اید؟
شریکتان را از موفقیت های اخیر شرکت مطلع نکرده اید؟
عیدی کارمندانتان را نداده اید؟
مدتهاست که پدرتان را ندیده اید؟
تحقیقی در مورد یک پروژه دانشگاهی دارید؟
حال و وضع دوستانتان را نمیدانید؟

وای چقدر کار عقب مانده! اگر در ۲۰ سال قبل زندگی میکردیم باید به ترتیب این کارها را انجام میدادیم:

رفتن به بانک
رفتن به سوپر مارکت
رفتن به ویدئو کلوب
رفتن به آژانس مسافرتی
رفتن به فروشگاه های کتاب
تماس تلفنی
هماهنگی با بانک جهت واریز وجوه
رفتن به خانه ی پدرتان
زیر و رو کردن چندین کتابخانه بزرگ
تماس با یکایک دوستان

اما اکنون، اکنون است و ما برای رفع نیازهایمان راههای خوبی داریم:

پرداخت اینترنتی
سفارش اینترنتی
دانلود ویدئو
رزرو اینترنتی
خرید اینترنتی
تماس صوتی اینترنتی و چت
سرویس بانکداری اینترنتی
تماس ویدئویی اینترنتی

در حالت اول، مجبوریم ده ها ساعت و روز ها وقت و هرینه صرف کنیم اما در حالت دوم فقط چند ساعت صرف وقت با اندکی هزینه لازم است. موارد بسیار زیاد دیگری وجود دارد اما من به پرکاربردترین آنها اشاره کردم.

ایرادهای رایانش ابری

البته رایانش ابری بی نقص هم نیست! حفظ حریم خصوصی، امنیت اطلاعات، نیاز به پهنای باند بالا، ریسک وابستگی به شرکتهای خاص و مواردی دیگر… از عواملی هستند که گسترش این فناوری را کمی زیر سوال میبرند. البته ناچارا این فناوری گسترش خواهد یافت اما مخالفان بزرگی چون لری الیسون(مدیر اوراکل) و ریچارد استالمن (موسس بنیاد نرم افزارهای بازمتن)، رایانش ابری را یک بزرگنمایی تبلیغاتی و زنگ خطر ناامنی میدانند.

آینده رایانش ابری

به نقل از گارتنر رایانش ابری مهمترین فناوری اینترنت در سال ۲۰۱۰ میباشد. اهمیت موضوع واضح است. به طور خلاصه حاصل رایانش ابری رابطه روبرو خواهد بود: کاهش هزینه + افزایش سرعت = رشد چشمگیر در همه زمینه ها

من فکر میکنم قطعا روزی میرسد که مردم با در دست داشتن یک تبلت، اکثر کارهایشان را انجام میدهند و طبق گفته ی مدیر سابق گوگل، اریک اشمیت، آینده ی نرم افزارها تحت وب، و با بکارگیری html5 خواهد بود. همچنین بد نیست اشاره ای داشته باشم به سیستم عامل مبتنی بر رایانش ابری گوگل، به نام Chrome Os که بعید نیست سیستم عامل محبوب بعدی ما باشد!

ایران و رایانش ابری!

این سیستم کاربردی، هنوز در ایران چندان نفوذی پیدا نکرده است هم به کمبود آگاهی عمومی و عدم اعتماد نسبت به آن بازمی‌گردد و هم به دسترسی محدود و نامناسب به پهنای باند اینترنتی.

بحث رایانش ابری در ایران بیشتر در نشستهای تخصصی دانشگاهی مطرح شده و هنوز به سطح کلان سیاست‌گذاریها چندان راه پیدا نکرده است.سازمان نظام صنفی رایانه‌ای کشور از جمله بخشهایی بوده است که به مسئله رایانش ابری وارد شده و بر لزوم استفاده و پیشرفته آن در ایران تاکید کرده است.

درنهایت با گسترش روزافزون استفاده و استقبال از فضای ابری و طرح ایده دسترسی جهانی و بدون مرز به فضای اینترنت از طریق همین ابرها، کمپانیهای بزرگ ساخت دستگاه‌های هوشمند این موضوع را مطرح می‌کنند که به سوی حذف سیستم‌های ذخیره سازی قدیمی بروند و درصورت اجرای این طرح، کشورهایی که از قافله ابری‌سازی عقب مانده‌اند، دچار مشکل بزرگی خواهند شد.

 

یک نظر

  1. فیلم آموزش سئو به زبان فارسی

    چه خوب امیدوارم هرچه زودتر تو ایران بیاد

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *